Przekładnie zębate w napędach mechanicznych

 

Zębatki są elementem czynnym mechanicznych przekładni zębatych, które odpowiedzialne są za przenoszenie napędu. Zbudowane są z wieńca zębatego osadzonego na piaście, która połączona jest z nim za pomocą łącznika. Wieniec zębaty składa się z zębów i wrębów, czyli przestrzeni między sąsiadującymi zębami.

Koło zębate jako element układu napędowego

koła zębateTo właśnie koła zębate z powodzeniem mogą być stosowane w przekładniach każdego typu, gdzie przenoszenie napędu ma na celu wprowadzenie w ruch dużego układu, generującego obciążenia. Standardowe koła zębate posiadają prostoliniowe uzębienie, o kącie przyporu równym 20 stopni. Koła zębate pod względem kształtu linii zęba dzieli się na cztery podstawowe rodzaje. Najpopularniejsze są koła zębate o zębach prostych, które przenoszą napęd prostoliniowo na kolejne elementy układu mechanicznego. Inne wersje kół to koła o zębach śrubowych, daszkowych i krzywoliniowych, które różnią się kątem zazębienia i kształtem linii dopasowanym do poszczególnych potrzeb. Aby dobrze dopasować koło zębate do napędu mechanicznego należy znać jego średnicę podziałową i liczbę zębów, tak aby zazębienie dwóch współpracujących kół przebiegało w sposób poprawny. Ważnym parametrem jest także wysokość zęba i luz wierzchołkowy, które określają stopień zazębienia, czyli ilość współpracujących jednocześnie zębów. Punkt styku zębów w czasie obrotu układają się na odcinku zwanym odcinkiem przyporu.

Podsumowując, koła zębate są ważnym elementem mechanicznym. Dzięki nim możliwe jest projektowanie skomplikowanych układów napędowych wykorzystywanych w różnych dziedzinach nauki, takich jak mechanika, automatyka lub robotyka. Przekładnie zębate posiadają stosunkowe małe gabaryty i dużą równomierność pracy, co wykorzystuje się w urządzeniach mechanicznych, takich jak pompy zębate lub sprzęgła zębate.